Afgelopen weekend was de groep Whitney nog te zien op
Pukkelpop en Lowlands. Het gaat de groep behoorlijk voor de wind. In 2015
formeerden ex-Smith Westerns gitarist Max Kakacek en hun zingende drummer
Julien Ehrlich samen met hun toetsenist tijdens tournees Ziyad Asrarde de band
Whitney. Hun in pop en soul van de jaren zestig en zeventig gewortelde muziek
kon meteen rekenen op de nodige radio airplay. Zelf moest ik erg wennen aan
de hoge, bijna vrouwelijke zang van Ehrlich. In eerste instantie irriteerde die
me net zoals dat de zang van de broertjes Alessi (bekend van Oh, Lori) in de jaren zeventig ooit
deed. Door hun retromuziek klinken ook wel wat moderne invloeden. Ook bezit hun
muziek een positieve vibe, waarop je eventueel kunt wegdromen. Een belangrijke
rol is weggelegd voor de blazers, maar hoor je ook mooie bijdrages op gitaar en
Wurlitzer piano. Halverwege vormt Rhododendron
een kort instrumentaal intermezzo. De productie van Bradley Cook (Hand Habits,
Hiss Golden Messenger) en Jonathan Rado (Weyes Blood, Father John Misty) had
van mij wel wat spannender mogen zijn.
Begin jaren tachtig begon mijn interesse in de
ontwikkelingen van punk en new wave snel af te nemen en verschoof mijn
belangstelling naar andere genres.Het
allereerste jazzalbum, wat ik ooit ergens
in 1980 kocht was de jubileumuitgave van Mingus
Ah Um van Charles Mingus, wat in september 1979 zijn twintigjarige jubileum
had gevierd. In die dagen zat ik af en toe krap bij kas en struinde ik geregeld
uitverkoopbakken af op zoek naar interessante koopjes. Het debuut van Mingus
voor Columbia kocht ik voor slechts enkele guldens en behoort nog steeds tot
een van mijn beste aankopen ooit. Het is misschien wel het meest toegankelijke
album wat bassist en componist Mingus ooit maakte. Het wordt samen met het
beduidend minder toegankelijke The Black
Saint and the Sinner Lady gerekend tot zijn allerbeste werken. Het album
swingt geregeld als de neten, wat al meteen duidelijk wordt bij opener Better Git It in Your Soul. Maar het
album bevat ook de nodige prachtige rustpunten. De muziek van Mingus drukte
niet alleen een grote stempel op de jazzontwikkelingen, maar ook iemand als
Joni Mitchell raakte geïnteresseerd in zijn muziek. Sterker nog, zij was de
laatste die ooit nog met hem samenwerkte. Maar ook iemand als Tom Barman van
dEUS werd sterk beïnvloed door zijn muziek. Tien jaar geleden verscheen er alweer
een prachtige jubileumeditie, het zou me niet verbazen als er volgende maand weer een verschijnt, want Mingus Ah Um is een tijdloos album.
In december 1969 stonden zowel The Nice als King Crimson op
hetzelfde affiche vermeld voor een optreden in de Fillmore West in San
Francisco. Emerson kende Lake toen nog niet, maar hoorde hem Cat Food zingen en wist op dat moment
zeker dat hij met Lake wilde samenwerken. Die mogelijkheid kwam er, nadat Lake
in april 1970 King Crimson had verlaten. Voor de vacante positie van de drummer
lieten de twee vele muzikanten auditie doen, totdat de uiteindelijke keuze viel
op de super getalenteerde, nog geen twintigjarige drummer Carl Palmer. Palmer
had toen al in the Crazy World of Arthur Brown en Atomic Rooster gespeeld. De
supergroep tekende al snel een platencontract bij Island Records. Op hun
gelijknamige, vernieuwende debuutalbum hoort de luisteraar een unieke mix van
rock, folk, jazz en klassieke muziek. De klassieke inbreng kwam door Keith
Emerson, die met The Nice ook al rock met klassieke muziek vermengde. Er wordt
op spannende wijze nieuwe grenzen opgezocht. Het was bijvoorbeeld niet gebruikelijk
in die tijd, dat drummers solo’s speelden en zeker niet zo’n exceptionele als
Palmer in het middenstuk van Tank.
Naast een tweetal klassiek georiënteerde composities een viertal meer
originele, eigen composities. De twee van de hand van Greg Lake zijn mijn
favoriete tracks van het album. Minst bekend van die twee is het ruim twaalf
minuten durende, wonderschone Take a
Pebble inclusief inventieve tempowisselingen. De geschiedenis van het bekende
Lucky Man is een verhaal apart. Emerson
en Palmer waren samen met geluidstechnicus Eddy Offord in de controlekamer, toen ze in de
opnameruimte Lake Lucky Man hoorde
zingen. Men was onder de indruk van het lied en besloot het meteen op te nemen.
Het was de laatste dag van de opnames en men kwam nog een nummer voor het album
te kort. Emerson zag in de opnamestudio de moog synthesizer van Mike Vickers van Manfred Mann’s Earth Band staan en besloot die te gebruiken. Het werd zijn
eerste solo op het instrument. Lucky Man
was het eerste nummer wat Lake op twaalfjarige leeftijd schreef, nadat hij een
gitaar van zijn moeder had gekregen. De groep heeft veel te danken aan het
nummer, het werd niet alleen een hit, maar werd en wordt nog steeds veel op FM
radiostations gedraaid en opgenomen op rock compilatie albums en is het nog
steeds terug te vinden in de Top 2000. Overigens is hun debuut het enige album,
dat ik van de groep mooi vind. Hierna werden de albums te bombastisch voor mij.
Overigens had ik het album zo’n vier decennia niet meer gehoord, toen ik
onlangs de remaster uit 2012 aanschafte. Naast het originele album bevat de
tweede schijf de Steven Wilson stereo mixes, met een aantal bonustracks. Zelfs
nu klinkt de muziek absoluut niet gedateerd en het staat het nog steeds als een
huis.
Cej is de bijnaam van de in Chicago geboren, maar in Zuid-Califonië
opgegroeide singer-songwriter Carl Johnson. Al meer dan een halve eeuw schrijft
hij liedjes en instrumentale composities. Eerst in groepsverband in Sweet Pain (1969-71),
The Frisco Kids (1971-78), Rock Rose (1978-80) , Small Talk (1980-82) en als lead
gitarist van The Joel Rafael Band (1994-2004). Naast een muzikale carrière was
hij tussen 1983 en 1993 en vanaf 2004 over de hele wereld werkzaam in de
geestelijke gezondheidszorg. Al op zesjarige leeftijd begon hij de klassieke
viool te bespelen, echter na een paar jaar kreeg hij er tabak van en schakelde over
op gitaar. Ook begon hij al vroeg liedjes te componeren en ook tijdens zijn
werkzaamheden in het buitenland bleef hij dat doen. Zo werden die liedjes soms
beïnvloed door de omgeving waar hij zich bevond. Zo was hij in 2010 en 2011 werkzaam
op Hawaii. Het had zijn weerslag op de composities op zijn album Sleepwalker in Paradise, waarop de
invloed van de traditionele Hawaiiaanse muziek te horen is. Een album diep
geworteld in de folktraditie met invloeden uit blues, jazz, country, klassieke
en populaire muziek. Liedjes die over menselijke relaties gaan. Op zijn
nieuwste, derde soloalbum Adobe Road
is hij wat meer richting Americana opgeschoven. Je hoort andermaal een
doorgewinterd artiest aan het werk, vooral in zijn fraaie gitaarspel.
Hij deelde niet voor niets het podium met bekende artiesten als Linda Ronstadt,
Chuck Berry, Rodney Crowell, Richie Havens, Judy Collins, Arlo Guthrie, John
Prine, Joni Mitchell, Steve Earle, Crosby Stills and Nash, Pete Seeger, Joan
Baez, John Trudell en Jackson Browne. In zijn teksten klinkt de nodige levenswijsheid
door en regelmatig spelen menselijke relaties een rol, hetgeen niet zo vreemd
is vanwege zijn werk in de geestelijke gezondheidszorg. Op zijn stem zit wat
sleet en klinkt af en toe enigszins breekbaar. Zelf omschrijft Carl het album kernachtig als “Songs
inspired by the high desert and the wounded warriors road, set to music
featuring finger picked DADGAD guitar, combined with bass, drums, accordion,
fiddle, organ, vibes and vocals. An adventure through the heart.”. Zeer
aangename verrassing, met dank aan tipgever Marten Fokkens.
Hoop voor betere dagen. Je druk maken over de toekomst, zeker omdat het heden al bijna door je vingers glipt. Huidige globale ontwikkelingen baren mij zorgen. Het zijn ongetwijfeld ook thema’s die veel Amerikanen bezighouden. Angst is veelal een slechte raadgever. De wereld verandert als een malle. Niet alleen verschuift de welvaart, het milieu trekt steeds meer frequent aan de alarmbel. Niet dat ik China of India hun economisch welvaren misgun, allerminst, maar steeds meer blijkt dat aan welvaart een prijskaartje hangt. De gezegde “Wie dan leeft wie dan zorgt” moet nodig geactualiseerd worden. Jason Erie is niet geboren met een gouden lepel in de mond. Hij groeide op in het Noordelijk New Jersey. Zijn vader speelde gitaar in de kelder, althans tot de scheiding van zijn ouders. Zijn vader ging gebukt onder depressies, en zijn moeder leverde strijd met verslaving. Muziek werd iets waarin hij op kon gaan. Hij speelde met de New Yorkse band Waking Up East voor een periode van vijf jaar, en vroeg zich af of hij hiermee verder moest gaan. Na een muziek-loze periode verhuisde hij met vrouw en pasgeboren zoon naar Nashville. Hij voelde zich snel thuis.
"Oh my father was an honest man Gave his life to the union for a gold watch and some land Oh my mother god rest her soul Was a fighter and a drinker since I’m six years old… but I let that go"
De thema’s van deze plaat zijn grimmig. Een Amerika in verval. Een Amerika dat glorieuze tijden heeft gekend, en nu met regelmaat de wereld, middels hun gekozen leider, uitdaagt en tart. Een zakenman die zijn rol speelt op het scherp van de snede. Een meer harteloze samenleving lijkt het gevolg. Amerika was in het verleden niet zelden een koploper van nieuwe ontwikkelingen, maar tegenwoordig leren ze ons eerder dat we de door hun ingeslagen weg moeten mijden. Het roer moet drastisch om. The Art of Letting Go gaat over persoonlijke kwesties zoals verslaving, liefde, verlies en acceptatieprocessen die horen bij het ouder worden. Niets nieuws onder de zon, echter de eerlijkheid en de eenvoud van Jason’s bewoordingen maken dit een verdomd sterk album.
"Have you read the latest headline words painted black and white The factories all stop on their production line And this country’s hearts been broken since they all quit making sense No need for cracked and calloused hands
I heard the folks just up and left after the carnival skipped town Vacant concreate parking lots turned chained off canvases Where oil stains the ground And we’re all looking for something that we’d all kill to get back Before these calloused hands had cracked"
De dood van Tom Rapp haalde 11 februari vorig jaar niet het NOS
Journaal. De aandacht bleef slechts beperkt tot artikelen in kranten als The
New York Times. Zelden kreeg zijn muziek in Nederland aandacht, november 2017
besteedde Louis Nouws nog eens een artikel
aan Pearls Before Swine op de website van Popmagazine Heaven. Dat was naar
aanleiding van het vijftig jarig jubileum van de cultklassieker One Nation Underground. Door het geringe
commerciële inzicht van frontman en zanger Rapp van Pearls Before Swine
verscheen het op ESP-Disk, een label gespecialiseerd in freejazz. Toch wist het
album een behoorlijke cultstatus te verwerven en werden er in de loop der jaren
meer dan 200.000 stuks van verkocht. Toch zag de band hiervan geen cent van labeleigenaar
en advocaat Bernard Stollman. Ooitgevraagd hiernaar in een interview antwoordde Rapp : "We never got
any money from ESP. Never, not even like a hundred dollars or something. My
real sense is that Stollman was abducted by aliens, and when he was probed it
erased his memory of where all the money was". Overigens had Rapp wel iets
met science fiction. Een van de fraaiste liedjes op The Use of Ashes is Rocket
Man geïnspireerd door een science fiction verhaal van Ray Bradbury. Het zou
op zijn beurt weer de inspiratie vormen voor tekstschrijver Bernie Taupin voor
Elton John’s Rocket Man. Het nummer
werd geschreven op 20 juli 1969, de dag van de eerste maanlanding. De interesse
voor ruimtevaart ontstond in Rapps tienerjaren, doordat hij woonachtig was in
de buurt van Cape Canaveral. Het liedje werd, net als alle andere liedjes voor
het album, geschreven in het pittoreske Vreeland, gelegen aan de Vecht. Hij had
zich hier met zijn kersverse Nederlandse vrouw Elisabeth Joosten gevestigd.
Elisabeth is als achtergrondzangeres te horen op The Use of Ashes. Rocket Man
kan gezien worden als een fraaie afrekening met een jeugdtrauma. Het gaat over
zijn aan alcoholische versnaperingen verslaafde vader, die op jonge leeftijd uit
zijn leven verdween. Tijdens het schrijven van de liedjes voor dit album maakte
Rapp een kapitale fout door een uitnodiging voor het legendarische Woodstock te
weigeren. Het album werd opgenomen in de Woodland Studios in Nashville. In die
dagen toerde hij met grote namen als Buddy Guy, Gordon Lightfoot, Chuck Berry
en Bob Dylan. De laatste versloeg hem ooit net in een lokale talentenshow in
Minnesota. Vanwege het financiële onzekere bestaan gaf Rapp er in 1976 de brui
aan na als voorprogramma geopend te hebben voor Patti Smith in de Symphony Hall
in Boston. Nog een aanleiding was zijn op de klippen gelopen huwelijk. Rapp zou
nog twee keer hertrouwen en begon in 1981 aan een nieuwe carrière als advocaat,
gespecialiseerd in discriminatierecht. Gelukkig
leeft hij nog steeds voort, dankzij een niet al te groot, maar prachtig oeuvre.
Twee jaar terug debuteerde de alternatieve singer-songwriter
Lina Tullgren al meer dan verdienstelijk met Won. De zangeres is afkomstig uit Maine, gelegen in het noordoostelijkste
puntje van de VS, op een steenworp van de Canadese grens. Deze geïsoleerde
ligging heeft zeker een invloed gehad op haar songs, waarin regelmatig de
eenzaamheid doorklinkt. Free Cell is
muzikaal gevarieerder geworden dan de voorganger. De titel is een verwijzing
naar het bekende computerspelletje. In tegenstelling tot het gewone Solitaire is
het mogelijk het spel door middel van goede organisatie altijd uit te spelen.
Het verband tussen het spel en haar album verklaart Lina als volgt : “Free Cell, the album, stems from that same
quest for order; writing the songs became a way of sorting through emotions
before moving on. Every game of solitaire is played alone — and at the end,
there’s always a moment when everything snaps into place.” . Veel van de liedjes
werden tussen tournees geschreven,wanneer ze verbleef in haar
ouderlijk huis in New England, grotendeels overdag daar alleen verblijvend. De
inkleuring van de liedjes is bijzonder subtiel en hebben even tijd nodig om onder
de huid te kruipen, hetgeen ook geldt voor de vaak trage, wat slepende zang. De
klassieke achtergrond van Tullgren als violiste klinkt, dankzij fraaie
strijkers, ook af en toe door. Die fraaie strijkersarrangementen zijn overigens
van de hand van Simon Hanes. Ze luistert zelf graag naar Maurice Ravel en
Hildegard von Bingen, maar overigens net zo graag naar ABBA (“Show me a better
band than ABBA I dare you to try”). Free
Cell werd opgenomen in de Figure 7 Studio in Brooklyn van Shahzad Ismaily. Zover
ik kan nagaan in Nederland het goedkoopst in de webshop van De Konkurrent. Naast
op vinyl en cd zal het album ook verkrijgbaar zijn op cassette.
Jelena Jovović is een jazzdiva en jazzpedagoge uit Servië, met
een lange staat van dienst. Op haar elfde won ze al een songfestival voor
kinderen in voormalig Joegoslavië. Ze trad over de hele wereld op en woonde op
diverse continenten. Heartbeat is
haar debuut als leider. Het album werd opgenomen in haar geboorteland Servië en
mede door haar geproduceerd. Ze wordt voornamelijk begeleid door landgenoten
van wereldklasse, waaronder toetsenist Vasil Haszimanov. De veelzijdigheid van Jovović
is groot, naast een begenadigd zangeres is ze ook een uitstekend componist en
arrangeur. Zes van de composities zijn geheel van eigen hand. Vier bestaande
composities voorzag ze van eigen teksten. Opener Witch Hunt is een compositie van een muziekidool van haar, Wayne
Shorter. Ze voelde zich vereerd dat Shorter toestemming gaf voor het toevoegen
van tekst. Jovović verloochend haar Servische afkomst niet, Paladin werd geïnspireerd door de
traditionele folk song Nizamski Rastanak.
Het boogaloo nummer Little Freddie Steps
is geschreven door goede vriend Claus Raible. Ze nam het vooral op vanwege de
heerlijke groove. Heel lang geleden werd
ze erg geraakt door Pools van Don
Grolnick en zag, dankzij Universal Records, gelegenheid het van een tekst te
voorzien. Ook haar eigen composities zijn meer dan de moeite waard. The Countless Stars werd geïnspireerd
door een oude Balkan song. Het roept bij Jovović herinneringen op aan een
heldere sterrenhemel aan de kust van Montenegro, terwijl haar grootmoeder de
bewuste song zachtjes zong. Een eerbetoon aan het moederschap en haar dochter
Sara is Bubu’s Song. Ze schreef het
in een vloek en een zucht. Nog een ander eerbetoon is Sweet Music. Aan de muziek heeft ze veel te danken, het betreden
van podia, het reizen over de hele wereld en het ontmoeten van gelijkgestemde muzikale
zielen. Haar arrangementen houden volop rekening met de andere muzikanten, die
ruim de gelegenheid krijgen om te schitteren.Heartbeat is een staalkaart
van Jovović’s veelzijdige kwaliteiten.
Mede dankzij zijn landgenoot Ólafur Arnalds nam het
afgelopen decennium de populariteit van neoklassieke muziek een grote vlucht.
Ongetwijfeld zal Arnalds een van de inspiratiebronnen zijn geweest voor de
piepjonge componist Ólafs uit Reykjavik. Hij begon reeds op vijfjarige leeftijd
piano te spelen, zowel klassiek als jazz. Zijn eerste liveoptreden ooit op
negentienjarige leeftijd werd uitgezonden op de IJslandse tv en zorgde ervoor
dat hij ontdekt werd door Björk’s manager Derek Birkett. Kort erop sloot hij
een platencontract met One Little Indian Records. De aanzet voor de opener en
titeltrack Absent Minded van zijn
debuutalbum schreef hij reeds op zijn veertiende. De zeer persoonlijke
compositie vond uiteindelijk dit jaar zijn definitieve vorm. Bij het componeren
is hij heel erg visueel ingesteld, hij schrijft altijd op basis van een
denkbeeldig verhaal of karakter. Veelal ontstaan zijn composities als filmische
beelden in zijn hoofd. Het geïsoleerd opgroeien speelde daarbij een grote rol,
veelal vind hij zijn onderwerpen dichtbij huis: “My home studio is my world, my family home my universe”. Zo ontstond Cyclist Waltz dankzij de poster van een Franse wielrenner.Andere inspiratiebronnen vormden onder
anderen, de tuin van zijn moeder, de haven aan het einde van zijn straat en een
vriendin Lóa. Staircase had een minder
prettige aanleiding. Tijdens een zware storm zette het nabij gelegen meer zijn
opnamestudio onder water. Al zijn instrumenten en microfoons liepen grote waterschade
op. Deze onplezierige gebeurtenis leverde een bitterzoete compositie op : “It's
bittersweet but it's meant to capture positivity in a moment of unhappiness.”.
Zijn composities klinken alle evenwichtig en harmonieus. Naast piano speelt
Ólafs celesta, synthesizers en stoeit ook nog met andere elektronica. Verder
worden de composities subtiel ingekleurd door strijkers, percussie,
klokkenspel, marimba, vibrafoon, elektrische gitaar, lap steel en bas. De
master werd gemaakt door Simon Gibson in de Abbey Road Studios. Mijn ervaring
is dat het album vooral bijzonder geschikt is om mee wakker te worden en voor
de late avond. Voor de koopjesjagers, volgens mij is het album in Nederland het
goedkoopst te bestellen in de webshop van De Konkurrent.
Theo Volk
Releasedatum: 23 augustus 2019 One Little Indian Records
De in Los Angeles woonachtige, maar in Akron opgegroeide,
ervaren zangeres Gretje Angell kreeg de jazzmuziek met de paplepel ingegoten.
Op jeugdige leeftijd grasduinde ze al door de uitgebreide platencollectie van
haar ouders. De muzikale genen kreeg ze mee van haar vader, bebop drummer Tommy
“The Hat” Voorhees. Ze werd als jong meisje geregeld meegenomen naar rokerige,
zwarte nachtclubs, waar haar vader optrad. Op dat moment had ze nooit kunnen
bevroeden ooit in zijn voetsporen te zullen treden. Gretje is een geboren
zangeres met al een ruime staat van dienst. Naast frontvrouw van diverse jazz
ensembles is ze ook nog sopraan zangeres bij de Los Angeles Metropolitan Opera Company.
Het heeft uiteindelijk geleid naar haar solodebuut In Any Key. Het eerste wat opvalt, is het gemak waarmee ze zingt, maar
ook de relaxte sfeer, dat het album uitademt. De bekende opener Love Is Here to Stay werddoor George en Ira Gershwin geschreven voor
de film “The Godwin Follies“ uit 1938. Hier
wordt de luisteraar door de bossanova uitvoering getransporteerd naar zonnige
Braziliaanse stranden. Tropische sferen waren regelmatig rond op het album. Zo
waagt ze zich aan de klassieker Berimbau
van de legendarische bossanova gitarist Baden Powell de Aquino. Ze zingt het
nummer in het Portugees, waarvoor ze speciaal een tekst coach in de arm nam.
Ook een klassieker als Fever wordt
overgoten met een Latijns sausje. Nog een andere Braziliaanse bossanova grootheid,
Antônio Carlos Jobim, wordt geëerd, met een vertolking van diens klassieker One Note Samba. Nog bekender werd Jobim
overigens door The Girl from Ipanema.
Een nostalgisch gevoel bezorgde me Deep
in a Dream, met een Chet Bakerachtige trompet, bespeeld door Michael Hunter
en een zestig koppig orkest. Zelfs het oubollige Tea for Two weet ze een interessante, geheel eigen draai te geven. Een
belangrijke rol was weggelegd voor producer en gitarist Dori Amarillio. Zijn
fraaie akoestische gitaarspel tillen het repertoire naar een nog hoger niveau.
Op de laatste drie tracks, One Note Samba,
Tea For Two en Them There Eyes excelleren Gretje en Dori met zijn tweeën. Haar
zang doet trouwens ook geregeld sensueel aan. Verbazingwekkend is het dan ook
niet dat ze haar voorwoord beëindigd met de regel: “To the listener: Thank you
for picking this up and putting it on. Now play that shit and go make same
babies!” Op In Any Key etaleert Gretje
op zeer overtuigende wijze haar kwaliteiten als jazz zangeres. Volgens mij gaat
het album zeker in smaak vallen bij de liefhebbers van de klassieker Getz/Gilberto.
